Ekopark Wschodni

Ekopark Wschodni to ponad 380 hektarów chronionych terenów w północno-wschodniej części Kołobrzegu, gdzie słonawe torfowiska spotykają się z Morzem Bałtyckim. Miejsce wyjątkowe nie tylko w skali regionu – takie skupisko roślinności odpornej na zasolenie to rzadkość w całej Polsce. Dla tych, którzy mają dosyć typowego plażowania, spacer drewnianymi kładkami przez Solne Bagno może okazać się jedną z ciekawszych atrakcji podczas pobytu nad morzem.

Słone Bagno – unikatowy ekosystem na mapie Polski

Zasadniczym elementem Ekoparku jest niecka słonawych torfowisk zwana Solnym Bagnem. Skąd ta słoność w środku lądu? To nie efekt zalewania przez morze, lecz działania źródeł solankowych ukrytych pod powierzchnią. Dzięki temu powstał ekosystem, który trudno spotkać gdzie indziej – bagna zasolone w naturalny sposób, pełne roślin i zwierząt przystosowanych do życia w takich warunkach.

Ekopark ciągnie się wzdłuż wybrzeża na długości około 3 kilometrów. Z jednej strony morze, z drugiej – rozlewiska, torfowiska i lasy. Północną granicę wyznacza plaża, wschodnią dzielnica Podczele, a od południa park kończy się przy drodze krajowej DK11 łączącej Kołobrzeg z Koszalinem. Teren objęto ochroną w 1996 roku, uznając go za cenny pod względem krajobrazowym, geomorfologicznym i przyrodniczym.

Niektóre drzewa rosnące w Ekoparku Wschodnim mają ponad 150 lat. Wyginają się pod wpływem silnych wiatrów sztormowych i podtopień, tworząc finezyjne, czasem wręcz surrealistyczne kształty.

Co można zobaczyć w Ekoparku Wschodnim

Przez Ekopark prowadzą ścieżki piesze i rowerowe, w tym fragment Międzynarodowego Szlaku Nadmorskiego R10. Najbardziej widokowe są drewniane kładki rozdzielające morze od słonych rozlewisk oraz grobla przecinająca środek Solnego Bagna. To właśnie z tych miejsc roztaczają się najlepsze widoki na podmokłe tereny porośnięte specyficzną roślinnością.

W lasach rosną buki zwyczajne i dęby – niektóre naprawdę okazałe. Stara, zniekształcona przez wiatr roślinność wyłania się z podmokłych terenów tworząc klimat, który bardziej kojarzy się z dziką przyrodą niż z turystycznym kurortem. Woda stoi tu przez większą część roku, osłabiając system korzeniowy drzew. Efekt? Przewrócone pnie, pochylone konary, natura pokazująca swoją surową twarz.

Dla miłośników ptaków Ekopark to prawdziwa gratka. Teren znajduje się w wykazie ostoi ptaków europejskiej sieci obszarów chronionych. Można tu spotkać około 80 różnych gatunków – od łabędzi niemych budujących gniazda, przez czaple i kormorany, po rzadsze gatunki jak perkoz rdzawoszyi czy bąk. To także żerowisko dla ptaków brodzących i siewkowych chronionych przez Unię Europejską.

Przyroda, która zaskakuje

Flora Ekoparku to nie tylko stare drzewa. W słonawych torfowiskach rosną gatunki przystosowane do życia w zasolonym środowisku – aster solny, sit Gerarda, wierzbownica błotna. Na wodzie można zauważyć grążel żółty i grzybienie białe, a w wilgotnych miejscach – rosiczkę okrągłolistną, roślinę owadożerną.

Tysiące żab i innych płazów bezogonowych znalazło tu dogodne warunki do rozrodu. W 2015 roku odkryto stanowisko chrząszcza Laccobius minutus – drobny szczegół, ale pokazujący jak różnorodny jest ten teren pod względem biologicznym.

Ekopark Wschodni to olbrzymie skupisko roślinności odpornej na zasolenie – unikat w skali całego kraju. Słoność nie pochodzi z morza, lecz ze źródeł solankowych znajdujących się pod powierzchnią.

Katastrofa z 2010 roku i jej konsekwencje

24 marca 2010 roku wydarzyło się coś, co mogło zakończyć istnienie Ekoparku. Po wiosennych roztopach olbrzymi napór wody spowodował przerwanie wału wydmowego. Wyrwa miała około 55-60 metrów szerokości. Drewniany most na trasie rowerowej został porwany do morza, a w ciągu miesiąca nastąpił wyciek wód z całego obszaru.

Skutki były poważne – zniszczenia wielu stanowisk lęgowych, gniazd, miejsc rozrodu różnych gatunków zwierząt. Teren jednak się odbudował, choć pewne zmiany pozostały trwałe. Dziś Ekopark funkcjonuje normalnie, ale ta historia pokazuje jak krucha potrafi być równowaga w takich ekosystemach.

Trasy spacerowe i rowerowe przez Ekopark

Najwygodniej zacząć zwiedzanie od parkingu przy ulicy Na Grobli. Stamtąd można wyruszyć pieszą lub rowerową trasą przez teren parku. Szlak rowerowy R10 prowadzi wzdłuż wybrzeża – czasem wąski, ale malowniczy. Krajobraz między morzem a przybrzeżnym jeziorem robi wrażenie, zwłaszcza gdy słońce odbija się w taflach wody rozlewisk.

Wyruszając z okolic sanatorium Arka, już na początku można przekonać się o niezwykłości tego miejsca. Stare, wykrzywione drzewa, podmokłe tereny, ścieżki wiodące przez las i nad wodę. Spacer może zająć od godziny do kilku, w zależności od tego jak długą trasę się wybierze i ile czasu poświęci na obserwowanie przyrody.

Dla kogo jest Ekopark Wschodni

To miejsce sprawdzi się przede wszystkim u osób szukających oddechu od zatłoczonej plaży. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do spacerów i obserwacji zwierząt – żaby, ptaki, ciekawe rośliny. Miłośnicy fotografii przyrody będą zachwyceni klimatem starego lasu i widokami na rozlewiska.

Rowerzyści docenią możliwość przejazdu szlakiem R10, choć warto pamiętać, że niektóre odcinki są wąskie i wymagają ostrożności. Ornitolodzy i pasjonaci przyrodniczych obserwacji mają tu prawdziwe pole do popisu – 80 gatunków ptaków to spora różnorodność jak na jeden teren.

Nie jest to miejsce na całodniową wycieczkę z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną. Raczej kilkugodzinny spacer lub przejażdżka rowerem, która pozwoli zobaczyć coś innego niż typowe nadmorskie atrakcje. Warto zabrać lornetkę, aparat i odpowiednie obuwie – teren bywa podmokły.

Informacje praktyczne – dojazd i zwiedzanie

Dojazd: Ekopark znajduje się w północno-wschodniej części Kołobrzegu, w dzielnicy Podczele. Samochód można zostawić na parkingu przy ulicy Na Grobli. Z centrum miasta można dojechać rowerem lub dojść pieszo – dystans nie jest duży. Alternatywnie można rozpocząć zwiedzanie od strony sanatorium Arka.

Czas zwiedzania: Na spokojny spacer warto zarezerwować 1,5-2 godziny. Rowerem można przejechać szybciej, ale jeśli zależy komuś na obserwacji przyrody i robieniu zdjęć, lepiej zaplanować więcej czasu.

Ceny: Wstęp na teren Ekoparku jest bezpłatny. To obszar chroniony, ale dostępny dla wszystkich.

Godziny otwarcia: Teren jest dostępny cały rok, o każdej porze dnia. Najlepiej odwiedzać go w ciągu dnia, gdy widoczność jest dobra i można w pełni docenić przyrodę. Wczesny ranek lub wieczór to dobry czas dla obserwatorów ptaków.

Co zabrać: Wygodne buty, najlepiej wodoodporne – teren bywa podmokły. Lornetka przyda się do obserwacji ptaków, aparat do uchwycenia klimatu miejsca. Latem warto mieć przy sobie repelent na komary.