Lotnisko Bagicz

Kilka kilometrów od Kołobrzegu, pomiędzy Bagiczem a Podczelem, rozpościera się betonowa płaszczyzna dawnego lotniska wojskowego. Dwa pasy startowe zajmują niemal 90 hektarów, a poradzieckie hangary i infrastruktura wojskowa przypominają o burzliwej historii tego miejsca. Od 2012 roku teren funkcjonuje jako cywilne lotnisko użytku wyłącznego, ale to przede wszystkim fascynujący punkt na mapie dla miłośników militariów i zimnowojennej historii.

Historia lotniska – od Luftwaffe po MiGi

Budowa lotniska trwała od 1935 do 1939 roku. Niemcy stworzyli tutaj bazę dla lotnictwa bombowego – najpierw stacjonowały słynne Junkersy Ju 87 Stuka, te charakterystyczne samoloty nurkujące, później bombowce Ju 86. We wrześniu 1939 roku z tego właśnie miejsca startowały maszyny prowadzące naloty na Polskę. W czasie wojny kręcono tu nawet zdjęcia do propagandowego filmu „Kampfgeschwader Lützow”.

Marzec 1945 roku przyniósł ewakuację niemieckich sił wraz z nadejściem frontu i oblężeniem Kołobrzegu. Lotnisko przejęła Armia Czerwona i to wtedy zaczął się zupełnie nowy rozdział w historii Bagicza. Rosjanie stworzyli tu prawdziwą enklawę – samowystarczalną, eksterytorialną strefę z własnym szpitalem, szkołą, sklepami i osiedlem mieszkaniowym dla około 2000 żołnierzy. Całość zajmowała ponad 162 hektary.

W 1956 roku, po prawnym usankcjonowaniu pobytu wojsk radzieckich w Polsce, rozpoczęto gruntowną rozbudowę. Powstał nowy, znacznie dłuższy pas startowy – ułożony równolegle do brzegu morza – przystosowany do obsługi samolotów odrzutowych. Od 1965 roku bazowały tu myśliwce MiG-21, a od 1973 roku nowocześniejsze MiG-23.

4 lipca 1989 roku z lotniska w Bagiczu wystartował MiG-23, który po awarii systemów i katapultowaniu się pilota poleciał bez załogi przez pół Europy i rozbił się w Belgii. To zdarzenie wymieniane jest wśród incydentów, które mogły zainicjować poważny kryzys międzynarodowy w czasach zimnej wojny.

Po tym głośnym wypadku 871 Sewastopolski Pułk Myśliwsko-Szturmowy został karnie przeniesiony do Brzegu, a na jego miejsce przybazowano 55 Samodzielny Pułk Śmigłowcowy ze śmigłowcami Mi-24 i Mi-8. Ostatnie maszyny opuściły Bagicz w 1991 roku wraz z wycofaniem wojsk radzieckich z Polski. Wiosną 1992 roku wyjechali ostatni żołnierze rosyjscy.

Co można zobaczyć na terenie lotniska

Teren po dawnej bazie został podzielony między Kołobrzeg i gminę Ustronie Morskie. Osiedle garnizonowe Podczele przekształcono w zwykłą dzielnicę mieszkaniową Kołobrzegu, ale sama infrastruktura lotniskowa pozostała. I choć znaczna część została zdewastowana lub rozkradziona w latach 90., wciąż można tu znaleźć wyraźne ślady wojskowej przeszłości.

Najbardziej imponujące są betonowe pasy startowe – główny ma 2500 metrów długości i 40 metrów szerokości. To właśnie po nim obecnie kołują małe samoloty turystyczne i prywatne maszyny. Zachowały się też charakterystyczne hangary, które pamiętają czasy zarówno Luftwaffe, jak i radzieckiego lotnictwa. Niektóre z nich wykorzystuje obecnie Aeroklub Bałtycki prowadzący tutaj Aeroprzystań.

Wokół lotniska widać pozostałości po umocnieniach i infrastrukturze wojskowej. W okolicy, we wsi Łasin Koszaliński, do początku lat 90. stacjonowała bateria obrony przeciwlotniczej z systemem rakiet Newa. Choć same wyrzutnie już dawno zniknęły, rozmieszczenie obiektów wokół lotniska wciąż zdradza jego strategiczne znaczenie.

Lotnisko Bagicz dzisiaj – cywilna działalność

W czerwcu 2012 roku lotnisko zostało wpisane do Rejestru Lotnisk Cywilnych pod kodem ICAO: EPKG. To lotnisko użytku wyłącznego, co oznacza że lądowanie wymaga zgody zarządcy. Bagicz może przyjmować samoloty turystyczne z maksymalnie 20 pasażerami na pokładzie – takie maszyny jak Let L-410 Turbolet czy Beechcraft 1900.

Działa tu Aeroprzystań oferująca loty widokowe nad morzem i okolicą Kołobrzegu. Z wysokości rozciąga się widok na linię brzegową, pobliskie Sianożęty i Ustronie Morskie. Organizowane są też skoki spadochronowe. W 2013 roku oddano do użytku niewielki terminal pasażerski.

Lotnisko funkcjonuje przez cały rok, choć godziny pracy różnią się w zależności od sezonu. Od maja do września działa w trybie rozszerzonym – od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-18:00 UTC, a w weekendy od 8:00 do 18:00 UTC. W okresie od października do kwietnia godziny są ograniczone: w dni powszednie 11:00-13:00 UTC, w weekendy 10:00-12:00 UTC.

Festiwale i wydarzenia na lotnisku

Ogromna przestrzeń betonowych pasów startowych stała się idealnym miejscem na wielkie imprezy plenerowe. Największe ożywienie przynoszą festiwale muzyczne – w 2019 roku przeniesiono tu z Kołobrzegu festiwal muzyki elektronicznej Sunrise, który wcześniej odbył się w tym miejscu już w 2017 roku. Organizowano też huczny festiwal Nagle Nad Morzem z koncertami artystów grających muzykę elektroniczną i klubową.

Na terenie lotniska odbywają się również zloty motocyklowe i inne wydarzenia motoryzacyjne. Przestrzeń pozwala na organizację naprawdę dużych imprez bez problemów z infrastrukturą czy dojazdem – w końcu mamy tu gotowe pasy startowe i spore place manewrowe.

Dla kogo jest lotnisko w Bagiczu

To miejsce szczególnie zainteresuje miłośników militariów i historii lotnictwa wojskowego. Możliwość zobaczenia autentycznych hangarów i pasów startowych, po których kołowały MiGi, to rzadka okazja. Fani zimnej wojny znajdą tu ślady radzieckiej obecności – choć trzeba przyznać, że wiele zostało zniszczone lub rozkradzione po 1992 roku.

Lotnisko odwiedzają też entuzjaści lotnictwa cywilnego – piloci prywatnych maszyn, którzy traktują Bagicz jako bazę wypadową do zwiedzania pomorskiego wybrzeża. Dla zwykłych turystów wypoczywających w Kołobrzegu czy Ustroniu Morskim lot widokowy może być ciekawym urozmaiceniem pobytu.

Warto pamiętać, że to nie jest typowa atrakcja turystyczna z wytyczonymi trasami i przewodnikami. Znaczna część terenu jest zdewastowana, trzeba uważać poruszając się po opuszczonych fragmentach bazy. Ale właśnie ten surowy, niemal postapokaliptyczny klimat przyciąga fotografów i eksploratorów urbexowych.

Praktyczne informacje – dojazd, ceny, zwiedzanie

Lotnisko znajduje się przy drodze łączącej Kołobrzeg z Ustroniem Morskim, w okolicy wsi Bagicz i Podczele. Z Kołobrzegu to około 10 kilometrów w kierunku wschodnim, z Ustronia Morskiego podobna odległość w kierunku zachodnim. Dojazd samochodem nie sprawia problemów – wystarczy jechać drogą wojewódzką nr 102.

Jeśli chodzi o lot widokowy, ceny zależą od wybranego pakietu i długości lotu. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie Aeroprzystani (aeroprzystan.kolobrzeg.pl) lub pod numerem telefonu +48 574 820 187. Warto zarezerwować lot z wyprzedzeniem, szczególnie w sezonie letnim.

Dla osób zainteresowanych tylko zobaczeniem lotniska i jego infrastruktury – część terenu jest dostępna, choć trzeba pamiętać że to nie jest oficjalnie udostępniony obiekt muzealny. Można przejechać się wokół i zobaczyć hangary oraz pasy startowe z zewnątrz. Najlepiej wybrać się tam w dzień powszedni poza godzinami operacji lotniczych, żeby nie przeszkadzać w działalności lotniska.

Na zwiedzanie samego terenu wystarczy godzina-półtorej. Jeśli planujecie lot widokowy, doliczyć trzeba czas na odprawę i sam lot – zwykle całość zajmuje 2-3 godziny. Dobrym pomysłem jest połączenie wizyty na lotnisku z wypoczynkiem w pobliskich Sianożętach – to niewielka miejscowość nadmorska oddalona o kilka kilometrów, z ładną plażą i spokojniejsza niż Kołobrzeg.

Piloci muszą pamiętać o zakazie lotów nad osiedlem Podczele oraz o silnym bocznym wietrze – bryzie morskiej charakterystycznej dla tego rejonu. Możliwy jest też napływ lokalnego zamglenia lub mgły od strony morza.

Kontakt z zarządcą lotniska: [email protected] lub [email protected]. Przyloty poza godzinami operacyjnymi wymagają zgłoszenia z 12-godzinnym wyprzedzeniem, w godzinach pracy wystarczy godzina wcześniej.