Latarnia Morska Gąski

Latarnia Morska w Gąskach to jedna z wyższych latarni na polskim wybrzeżu Bałtyku, górująca nad niewielką miejscowością położoną między Ustronie Morskie a Mielnem. Ceglana wieża z końca XIX wieku stoi zaledwie 112 metrów od brzegu morza i od lat przyciąga turystów, którzy chcą zobaczyć wybrzeże z perspektywy ponad 50 metrów nad poziomem morza. To miejsce dla tych, którzy nie boją się 190 granitowych schodów i szukają czegoś więcej niż tylko leżakowanie na plaży.

Historia latarni w Gąskach – budowa i przeznaczenie

Budowę latarni rozpoczęto w 1876 roku, a prace zakończono pod koniec 1877 roku. Uruchomiono ją oficjalnie 1 stycznia 1878 roku, a koszt całej inwestycji wyniósł 20 600 marek – niemałe pieniądze jak na tamte czasy. Ciekawostką jest sposób transportu materiałów budowlanych. Wszystko dowożono morzem i wyładowywano przy specjalnie zbudowanym pomoście, który wychodził prostopadle w Bałtyk.

Latarnia miała pełnić kluczową funkcję nawigacyjną na odcinku wybrzeża między Kołobrzegiem (około 22 km na zachód) a Darłowem (około 40 km na wschód). Jej światło przy dobrej pogodzie jest widoczne z odległości niemal 37 kilometrów, co czyni ją ważnym punktem orientacyjnym dla statków płynących wzdłuż Wybrzeża Środkowego.

Latarnia w Gąskach wyznacza granicę Zatoki Pomorskiej. Obszar morski na wschód od niej należy do Basenu Bornholmskiego, a na zachód do Zatoki Pomorskiej – to geograficznie istotny punkt na mapie Bałtyku.

Co zobaczysz na szczycie latarni

Wejście na latarnię to nie spacer dla każdego. 190 krętych, granitowych schodów prowadzi na szczyt wieży, a przy każdym kroku czuć, że budowla ma prawie 150 lat. Brak windy oznacza, że trzeba liczyć na własne nogi. Schody są dość wąskie, więc przy większym ruchu turystycznym można się minąć z innymi zwiedzającymi – warto to mieć na uwadze.

Ale wysiłek się opłaca. Ze szczytu rozciąga się widok, którego nie da się zobaczyć z żadnej plaży w okolicy. Morze Bałtyckie rozlewa się przed oczami na całej szerokości horyzontu. W jasne dni można dostrzec sąsiednie miejscowości: Sarbinowo, Chłopy, Mielno i Unieście. Widać też piaszczystą plażę ciągnącą się wzdłuż wybrzeża i otaczające latarnię lasy.

Sam budynek latarni ma charakterystyczną konstrukcję składającą się z trzech wyraźnych części. Podstawa to ośmiokątny foremny kształt posadowiony na kamiennym fundamencie sięgającym 5 metrów w głąb ziemi. Mury u podstawy mają grubość około 2 metrów – to solidna robota. Środkowa część to okrągły trzon wznoszący się na wysokość około 40 metrów, a całość wieńczy stalowo-szklany pawilon z kopulastym dachem zwieńczonym kulą.

Dla kogo jest ta atrakcja

Latarnia w Gąskach sprawdzi się przede wszystkim u rodzin z dziećmi, które traktują wspinaczkę po schodach jako małą przygodę. Dzieciaki zazwyczaj dają radę pokonać 190 stopni, choć młodsze mogą potrzebować kilku przerw po drodze. Dla nich to będzie „wyprawa na szczyt”, którą będą wspominać jeszcze długo po wakacjach.

To także miejsce dla miłośników historii i architektury technicznej. Latarnia pokazuje, jak skomplikowane konstrukcyjnie były dawne znaki nawigacyjne. Warto zwrócić uwagę na detale wykonania – od kamiennego fundamentu po metalowe elementy latarni na szczycie.

Jeśli ktoś szuka spokojnego miejsca z dala od zatłoczonych kurortów, Gąski będą dobrym wyborem. Wioska jest niewielka, a sama latarnia stoi w centrum miejscowości otoczona lasem. Można tu przyjechać na kilka godzin, zwiedzić latarnię, przejść się po okolicy i wrócić na główne szlaki turystyczne.

Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 15 zł
• Bilet ulgowy (dzieci i młodzież do 18 lat): 10 zł

Godziny otwarcia:

• Maj – czerwiec oraz wrzesień – październik: 10:00-18:00
• Lipiec – sierpień: 10:00 do zachodu słońca (z przerwą 13:30-15:00)
• Listopad – kwiecień: po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym pod numerem 604 803 266

Latarnia jest dostępna przez cały rok, ale poza sezonem letnim lepiej wcześniej zadzwonić i umówić się na zwiedzanie.

Jak dojechać: Latarnia znajduje się w miejscowości Gąski przy ulicy Latarników 7. Najłatwiej dojechać samochodem – z Ustronia Morskiego lub Mielna prowadzi tam asfaltowa droga. Parking jest przy latarni. Dla amatorów długich spacerów jest opcja dojścia plażą z Ustronia Morskiego – trasa wynosi około 9 kilometrów, ale trzeba liczyć się z piaszczystym podłożem, które potrafi męczyć.

U podstawy wieży znajduje się dom latarnika oraz niewielkie stoiska z pamiątkami i jedzeniem. Teren wokół latarni jest zadbany i można tam chwilę odpocząć przed lub po wspinaczce na szczyt.

Ile czasu zarezerwować na wizytę

Samo wejście na latarnię i zejście zajmuje około 30-45 minut, w zależności od tempa i liczby przerw na podziwianie widoków. Warto jednak zaplanować godzinę, żeby nie spieszyć się i spokojnie popatrzeć na morze ze szczytu. Jeśli ktoś chce jeszcze przejść się po okolicy, zobaczyć plażę czy zrobić kilka zdjęć przy latarni z różnych perspektyw, można śmiało doliczyć kolejną godzinę.

Najlepiej przyjeżdżać rano lub po południu, omijając godziny największych upałów – szczególnie w lipcu i sierpniu. Wejście po schodach w pełnym słońcu i przy wysokiej temperaturze może być męczące. Poza tym w godzinach popołudniowych światło jest ładniejsze do zdjęć, a widoki ze szczytu zyskują na głębi.

Warto wiedzieć przed wizytą

Latarnia Morska w Gąskach jest wpisana do rejestru zabytków, a zespół obiektów obejmuje nie tylko samą wieżę, ale też dom latarników, stodołę, budynek inwentarski, ogrodzenie i mur. To kompleks, który zachował swój historyczny charakter.

Latarnia wciąż pełni swoją nawigacyjną funkcję. Jej charakterystyczne światło miga według określonego wzoru: 2,5 + 1,2 + 2,5 + 1,2 + 6,4 + 1,2 sekundy, co daje pełny cykl 15 sekund. Wysokość światła wynosi 50,1 metra nad poziomem morza, a zasięg sięga 23,5 mili morskiej (około 43,5 km).

Administracją latarni zajmuje się Urząd Morski w Szczecinie. Do 2020 roku była pod zarządem Urzędu Morskiego w Słupsku, ale od kwietnia tamtego roku przeszła pod szczecińską jurysdykcję.

Latarnia w Gąskach nie jest najwyższa na polskim wybrzeżu, ale zajmuje drugą pozycję pod względem wysokości wśród wszystkich latarń nad Bałtykiem w Polsce.

Kontakt: ul. Latarników 7, Gąski, tel. 94 316 55 24 lub 604 803 266. W razie wątpliwości co do godzin otwarcia, zwłaszcza poza sezonem, warto zadzwonić przed przyjazdem.